Ik bezoek op Facebook dagelijks een besloten forum van freelance journalisten,  voornamelijk vrouwen. We geven elkaar tips, helpen elkaar aan interviewkandidaten en blazen stoom af over irritante acties van opdrachtgevers.

Gisteren klaagde er een collega over een tijdschrift  waar interviewkandidaten werden afgewezen, omdat ze te lelijk waren voor de bijbehorende foto. Het onderwerp werd op het forum een ‘hot topic’, want al snel bleek dat dat niet alleen bij dit blad gebeurde, maar bij zo goed als alle bladen. En dan bedoel ik niet de Playboy, maar de damesbladen. De tijdschriften die altijd roepen dat je als vrouw niet moet proberen te voldoen aan het schoonheidsideaal van de modewereld.

Die bladen weigeren dus regelmatig vrouwen met prachtige verhalen, omdat ze het niet leuk zouden doen op de foto. Een geïnterviewde werd door een blad voor een reportage afgewezen omdat ze grijs haar heeft. Het ging overigens om een ex-model, nog steeds adembenemend mooi, slank, slim, en moeder van vijf kinderen, volgens de journaliste  die haar reportage in de prullenbak moest gooien.

Veel journalisten krijgen ook de vraag een foto van de kandidaat te sturen, voordat ze horen of ze die mogen benaderen. Niet knap genoeg: geen interview, hoe interessant het verhaal ook is.

Ook vertelde een collega dat haar interviewkandidaat in de fotostudio een complete make-over had gekregen, omdat ze als zichzelf niet in het blad zou passen. De vrouw in kwestie was blij met haar mooie foto’s, maar eigenlijk is het niet helemaal zuiver.

Een journaliste had van een chef redactie gehoord dat je je als lezer nu eenmaal liever spiegelt aan mensen die mooier en jonger zijn dan jij.  Wij vragen ons nu af of er eigenlijk wetenschappelijk bewijs is dat verhalen van lelijke mensen minder goed worden gelezen.  Zoals collega Maria Genovaschrijft: ‘Zelfs als dat zo is vind ik het raar, maar zonder bewijs is het helemaal dom om inhoudelijk sterke verhalen te weigeren omdat een interviewkandidaat lelijk is, te dik of een paar jaar ouder dan de doelgroep (alsof de doelgroep zich heel druk gaat maken om een paar jaar leeftijdsverschil).’

Als nietsvermoedende lezer krijg je dus ongemerkt een selectie van foto’s te zien met uitsluitend vrouwen die voldoen aan een door chefs bepaald schoonheidsideaal. Niet echt goed voor je zelfvertrouwen, lijkt mij (41, brildragend, acht kilo te zwaar).

Collega Vivienne Groenewoud grapte dan ook: ‘Als je wilt weten of je “hot or not” bent: meld je aan als interviewkandidaat bij een damesblad.’

Wat is jullie ervaring hiermee? Welke bladen doen dit? Welke juist niet? Heb je het slechte nieuws weleens aan een afgekeurde kandidaat moeten brengen? Voor jou als freelancer tien anderen: durf je er  iets van tegen je opdrachtgever te zeggen? En tenslotte: is er wel eens wetenschappelijk onderzoek gedaan naar “lelijke” mensen in de bladen, of zit het alleen in de hoofden van de hoofdredacteuren en chefs?

Antwoorden mag uiteraard anoniem.

Ik mocht een dagje proefdraaien bij RTV Rijnmond. Het ging lekker. De collega’s waren professioneel en vriendelijk. Het smachtende schoolmeisje had eindelijk een date met haar droomprins. Misschien zou het werkelijk iets worden.

De dag voor mijn volgende werkdag ging de telefoon. De medewerker P&O van RTV Rijnmond. Het was toch niet zo’n goed idee als ik de internetredactie kwam versterken, meldde ze. Er hadden meer freelancers proefgedraaid en die zouden beter passen. Op zich een logisch verhaal, behalve dat het hier om een poule ging. Dus om zoveel mogelijk freelancers bij elkaar.

‘Heeft het te maken met Herman V.?’ vroeg ik.

Flashback naar 1996:

Ik was net afgestudeerd en was, na een open sollicitatie, zowaar aangenomen bij Stads Radio Rotterdam. Ik werd nieuwsverslaggever, leerde ontzettend veel, ontmoette interessante mensen en maakte bijzondere dingen mee.

 Ik werd verliefd op mijn chef, Herman V. Hoewel mijn moeder me waarschuwde dat ik mijn mond moest houden omdat ik alles kon verliezen, vertelde ik het hem. Omdat ik niet anders kon. Hij zei me dat hij me ook wel “een leuk meisje” vond. We gingen eten in een pizzeria en besloten het geheim te houden voor onze collega’s. Die avond zoenden we voor het eerst.

Tip: luister altijd naar je moeder.

Eigenlijk kun je de paar weken die volgden niet van een relatie spreken. We hadden vooral veel ruzie. Toen hij het uitmaakte, begreep ik dat, hoewel het me veel verdriet deed. Vanaf dat moment werd mijn werk ook steeds minder leuk. Zo moest ik ineens om zeven uur ‘s ochtends beginnen, terwijl dat voor de rest van mijn werk helemaal niet handig was. Ook gingen de interessante opdrachten aan mijn neus voorbij. En ja, soms uitte ik daarover mijn onvrede op de redactie.

Op een dag moest ik bij de grote baas komen, samen met Herman V. De mannen waren het er over eens dat er een onwerkbare situatie was ontstaan. Ik moest het veld ruimen.

Ik heb altijd mijn mond gehouden over onze relatie. Tot nu.

Terug naar het nu:

De medewerker P&O zweeg enkele seconden. En beaamde het toen. Ik had net die week gehoord dat hij daar werkte en had, vijftien jaar wijzer, geen probleem verwacht.

Zij gaf toe dat zelfs – heel misschien-  de kans bestond dat al mijn sollicitatiebrieven niet vanwege mijn kwaliteiten waren afgewezen, maar – na het doorsturen van de geschikte kandidaten – alsnog door hem in de prullenbak waren gegooid.

Het smachtende schoolmeisje had ontdekt dat haar droomprins al jaren verkering had met haar laffe ex, die zijn collega van P&O zijn rommel liet opruimen.

Ik zei haar dat ik het belachelijk vond dat ik, ruim vijftien jaar later, nog werd gestraft voor een blunder uit mijn verleden maar ze zei dat ze er niets aan kon doen. Herman V. was een van de leidinggevenden en mijn aanwezigheid zou de sfeer op de redactie niet ten goede komen. Ik moest het veld ruimen.

De naam van RTV Rijnmond kan ik nu van mijn wensenlijst schrappen. Al die afwijzingen lagen niet aan mij, dat is me nu wel duidelijk.

Ach, het bespaart me in ieder geval een aantal lange, saaie nachtdiensten.

Met een kopje thee bekeek ik de in- en uitlopende mensen. Werknemers van de organisatie die ik jarenlang als het Walhalla had gezien: RTV Rijnmond. Tot een paar jaar geleden was het mijn grote droom geweest om bij de regionale omroep te werken. Het liefst als tv-verslaggever, maar radio was ook goed. De omroepgoden waren mij echter niet gunstig gezind geweest. Ik had tientallen sollicitaties geschreven, en was zelfs nooit op gesprek geweest.

Toen ik op de opleiding Journalistiek een top vijf stageverlanglijstje moest maken, stonden daar vier regionale omroepen op. De vijfde mocht van de docent geen regionale omroep zijn. Dus koos ik lukraak een Hilversums programma, dat, heel ironisch, mijn stageplek werd.
Ook na mijn afstuderen was het me nooit gelukt een van de regionale omroepen ervan te overtuigen mij in dienst te nemen. Mijn laatste serieuze poging was enkele jaren geleden. Mijn freelancepraktijk ging steeds beter lopen en op een dag ontdekte ik dat ik eigenlijk niets anders meer wilde dan als zelfstandige werken.

Een paar maanden geleden bood ik, als zelfstandig camjo, mijn diensten weer eens aan bij RTV Rijnmond. En toen de dame van de P&O mij vroeg of ze mijn mail in portefeuille mocht houden, zag ik dat als een volgende afwijzing. Ach ja. Ik lag er al lang niet meer van wakker.
Toen werd ik vorige maand gebeld of ik zin had in een oriënterend gesprek. RTV Rijnmond had me gezien! Het was niet de baan van mijn dromen, niets tv-achtigs, maar internetredactie, “stukkies tikken”, zoals ik werd gewaarschuwd. Ook de uren zouden niet lekker zijn, er zaten zelfs nachtdiensten bij. En dat tegen een niet al te aantrekkelijk tarief. Maar het was wel bij RTV Rijnmond! En daar zat ik dus, bij de receptie, een half uur te vroeg.

Ik voelde me als het schoolmeisje dat jarenlang had gesmacht naar een jongen uit een hogere klas. Hij had haar nooit zien staan. Nu, jaren later, kwam ze hem tegen. En vroeg hij haar zowaar mee uit. Ze was niet meer zo verliefd als toen. Zij was ouder en wijzer geworden. Toch besloot ze met haar oude droomprins mee te gaan. Al was het om zijn naam van haar in kriebelig bakvissenhandschrift geschreven wensenlijst te kunnen schrappen.

Het gesprek ging goed. Ik had al gewonnen door binnen te zijn en zat op mijn gemak. Hoe het ook verder zou gaan, dit konden ze me niet meer afpakken.

-wordt vervolgd-